![\"\"](\"http:\/\/wxzccqa.cluster100.hosting.ovh.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/terapia-1-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\nKolejny etap rozwoju to pierwsza po\u0142owa XX wieku w kt\u00f3rej to rozkwita\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 Otto Ranka (1884-1939) austriackiego psychologa, Jessie Taft (1882-1960), kt\u00f3ra opracowa\u0142a i rozpowszechni\u0142a terapi\u0119 relacyjn\u0105. W tym czasie dzia\u0142y r\u00f3wnie\u017c Melanie Klein (1882-1960) brytyjska psycholo\u017cka i psychoanalityczka, kt\u00f3ra opracowa\u0142a metod\u0119 analizy dziecka z wykorzystaniem zabawy w miejsce zwerbalizowanych swobodnych skojarze\u0144 oraz Anna Freud (1895-1982) austriacka terapeutka dzieci\u0119ca. Powy\u017csi autorzy wyk\u0142adali swoje pogl\u0105dy w szeregu publikacjach. Niekt\u00f3re z nich to:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- Rousseau J.J., Emil, czyli o wychowaniu, prze\u0142o\u017cy\u0142 W. Husarski. Ossolineum, Wroc\u0142aw 1955.<\/li>\n\n\n\n
- Fr\u00f6bel F. (1903). The education of man. New York: D. Appleton.<\/li>\n\n\n\n
- Freud S. (1909\/1955). The case of „Little Hans” and the „Rat Man”. London: Hogarth Press.<\/li>\n\n\n\n
- Hug-Hellmuth H (1921). On the technique of child analysis. International Journal of Psychoanalysis.<\/li>\n\n\n\n
- Taft J. (1933). The dynamics of therapy in a controlled relationship. New York: Macmillan.<\/li>\n\n\n\n
- Allen F. (1934). Therapeutic work with children. American Journal of Orthopsychiatry.<\/li>\n\n\n\n
- Rank O. (1936). Will therapy. New York: Knopf.<\/li>\n\n\n\n
- Levy D. (1938). Release therapy in young children. Psychiatry.<\/li>\n\n\n\n
- Hambridge G. (1955). Structured play therapy. American Journal of Orthopsychiatry.<\/li>\n\n\n\n
- Klein M. (1955). The psychoanalytic play technique. American Journal of Orthopsychiatry.<\/li>\n\n\n\n
- Kanner L. (1957). Child psychiatry. Springfield, IL: Thomas.<\/li>\n\n\n\n
- Freud A. (1965). The psycho-analytical treatment of children. New York: International Universities Press.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Druga po\u0142owa XX wieku to ju\u017c \u015bcis\u0142e traktowanie terapii zabaw\u0105 jako jednego z podstawowych podej\u015b\u0107 do wsparcia dzieci w ich rozwoju i odzyskiwaniu zdrowia psychicznego. Ten czas to dzia\u0142alno\u015b\u0107 Margaret Lowenfeld, Dory Kalff, Haima Ginott, Violet Oaklander, Bernarda i Luise Guerney. Ka\u017cdy nurt psychoterapii czy to psychoanaliza, czy nurt psychodynamiczny, analiza jungowska, podej\u015bcie poznawczo-behawioralne, czy wiele nurt\u00f3w humanistyczno-do\u015bwiadczeniowych, wszystkie podkre\u015bla\u0142y znaczenie zabawy dla prawid\u0142owego rozwoju dziecka.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"http:\/\/wxzccqa.cluster100.hosting.ovh.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/terapia-2-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\nOpisuj\u0105c histori\u0119 terapii zabaw\u0105 nie spos\u00f3b nie zwr\u00f3ci\u0107 szczeg\u00f3lnej uwagi na to, \u017ce wy\u017cej wymienione podej\u015bcia rozkwit\u0142y szczeg\u00f3lnie na kontynencie ameryka\u0144skim. Carl Rogers, Virginia M. Axline, Clark Moustakas, Garry L. Landreth, Charles E. Schaefer i Kevin J. O’Connor, wszyscy ci psychoterapeuci zwracali w swoich pracach szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na terapi\u0119 zabaw\u0105. Rogers studiowa\u0142 i rozwija\u0142 prace terapeut\u00f3w relacyjnych (J. Taft i F. Allena). Ich rozszerzone koncepcje sta\u0142y si\u0119 podwalin\u0105 rogersowskiej terapii niedyrektywnej, potem nazwanej zorientowan\u0105 na klienta, a na ko\u0144cu terapi\u0105 zorientowan\u0105 na osob\u0119 (Rogers C. (1951) Client-centered therapy. Boston: Houghton Mifflin). Virginia Axline wsp\u00f3\u0142pracowniczka Rogersa nazywana jest \u201ematk\u0105 terapii zabaw\u0105”. Stworzy\u0142a koncepcj\u0119 niedyrektywnej terapii zabaw\u0105 w kolejnych latach okre\u015blon\u0105 mianem terapii zabaw\u0105 skoncentrowanej na dziecku (Child Centered Play Therapy). Jej dwie ksi\u0105\u017cki: Play Therapy: Inner Dynamics of Childhood (1947) i Dibs: In Search of Self (1964), do dzi\u015b stanowi\u0105 niewyczerpane \u017ar\u00f3d\u0142o inspiracji dla psychoterapeut\u00f3w pracuj\u0105cych z dzie\u0107mi. Dzi\u0119ki Clarkowi Moustakasowi, Garremu Landrethowi, Charlesowi Schaeferowi i Kevinowi O’Connorowi, dzi\u0119ki ich dziesi\u0105tkom publikacji, dzi\u0119ki kilkudziesi\u0119cioletniej profesorskiej pracy na uniwersytetach ameryka\u0144skich, dzisiaj w samych Stanach Zjednoczonych pracuje ponad 12 tysi\u0119cy certyfikowanych terapeut\u00f3w i superwizor\u00f3w terapii zabaw\u0105 (RPT i RPT-S) zrzeszonych w Ameryka\u0144skim Stowarzyszeniu Terapeut\u00f3w Zabaw\u0105 (Association for Play Therapy).<\/p>\n\n\n\n
W Polsce ju\u017c w 1948 roku ukaza\u0142a si\u0119 kr\u00f3tka recenzja pierwszej ksi\u0105\u017cki Virginii Axline. Stefan Baley profesor Uniwersytetu Warszawskiego, cz\u0142onek Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego i Polskiego Towarzystwa Psychologicznego pisa\u0142 o \u201eindywidualnej i grupowej terapii zabawowej”. W kolejnych latach o terapii zabaw\u0105 pisa\u0142y Panie profesor Barbara Bokus (Uniwersytet Warszawski) oraz Bo\u017cena Muchacka (Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie). Koniecznie nale\u017cy te\u017c odnotowa\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 terapeutyczn\u0105 i prac\u0119 dydaktyczn\u0105 Pani dr hab. Hanny Olechnowicz (Uniwersytet Warszawski).<\/p>\n\n\n\n
Co to jest Terapia Zabaw\u0105<\/h2>\n\n\n\n
Dzieci u\u017cywaj\u0105 zabawy, \u017ceby zrozumie\u0107 otaczaj\u0105cy je \u015bwiat i spotykaj\u0105ce je trudne do\u015bwiadczenia takie jak traumy, l\u0119ki, stres przedszkolny lub szkolny, niepokoj\u0105ce sytuacje rodzinne, k\u0142opoty w relacjach z r\u00f3wie\u015bnikami. To w\u0142a\u015bnie w ten spos\u00f3b buduj\u0105 swoj\u0105 samo\u015bwiadomo\u015b\u0107 oraz \u015bwiadomo\u015b\u0107 \u015bwiata wok\u00f3\u0142 siebie. Terapia zabaw\u0105 pozwala dzieciom u\u017cywa\u0107 zabawek i innych rekwizyt\u00f3w do przetwarzania tego, co dzieje si\u0119 zar\u00f3wno w nich jak i wok\u00f3\u0142 nich i tym r\u00f3\u017cni si\u0119 od zwyk\u0142ej zabawy, \u017ce wyszkolona terapeutka potrafi wzmacnia\u0107 w dziecku t\u0119 wrodzon\u0105 umiej\u0119tno\u015b\u0107 samoregulacji i samostanowienia. W terapii zabaw\u0105 zabawki s\u0105 jak s\u0142owa dziecka, a zabawa jest jego j\u0119zykiem.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"http:\/\/wxzccqa.cluster100.hosting.ovh.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/terapia-3-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\nTerapeutyczne korzy\u015bci p\u0142yn\u0105ce z zabawy s\u0105 niezaprzeczalne i udowodnione naukowo. Terapia zabaw\u0105 jest strukturaln\u0105 opart\u0105 na teorii metod\u0105, kt\u00f3ra wykorzystuje naturalne procesy komunikacyjne i poznawcze dzieci. Przez terapi\u0119 zabaw\u0105 dzieci ucz\u0105 si\u0119 wyra\u017cania uczu\u0107, modyfikuj\u0105 zachowania oraz rozwijaj\u0105 umiej\u0119tno\u015bci rozwi\u0105zywania r\u00f3\u017cnych trudno\u015bci. To w\u0142a\u015bnie zabawa tworzy bezpieczny dystans psychiczny od problemu. Ten bezpieczny dystans jest podstaw\u0105 adaptacyjnych zachowa\u0144 rozwojowych.<\/p>\n\n\n\n
Podobnie jak doro\u015bli i nastolatki r\u00f3wnie\u017c dzieci czasami potrzebuj\u0105 przestrzeni, aby poradzi\u0107 sobie z r\u00f3\u017cnymi problemami. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 doros\u0142ych potrafi wyra\u017ca\u0107 swoje uczucia, l\u0119ki i trudno\u015bci w rozmowie z innymi lud\u017ami. Dzieci natomiast, w odpowiednich warunkach, odgrywaj\u0105 w zabawie swoje trudne emocje i w taki w\u0142a\u015bnie spos\u00f3b staraj\u0105 si\u0119 je integrowa\u0107 i czyni\u0107 mo\u017cliwymi do zrozumienia. Przez to nie odrzucaj\u0105 tej cz\u0119\u015bci siebie, kt\u00f3ra jest wa\u017cna, ale mo\u017ce by\u0107 dla nich skomplikowana i bolesna.<\/p>\n\n\n\n
M\u0142ode umys\u0142y dzieci przechodz\u0105 czas intensywnego rozwoju, dlatego nie s\u0105 w pe\u0142ni gotowe do werbalnego wyra\u017cania uczu\u0107, szczeg\u00f3lnie tych zwi\u0105zanych z trudnymi do\u015bwiadczeniami \u017cyciowymi. Doro\u015bli posiadaj\u0105 bardziej ukszta\u0142towany wewn\u0119trzny \u015bwiat i wyra\u017caj\u0105 swoje stany emocjonalne w formie werbalizacji, u dzieci natomiast osobowo\u015b\u0107 dopiero si\u0119 formuje. Cho\u0107 m\u0142odzi ludzie nie s\u0105 tak d\u0142ugo cz\u0119\u015bci\u0105 \u015bwiata jak doro\u015bli, to ich rzeczywisto\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie skomplikowana jak sprawy doros\u0142ych.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"http:\/\/wxzccqa.cluster100.hosting.ovh.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/terapia-4-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\nTerapeuta tworzy bezpieczne \u015brodowisko, w kt\u00f3rym m\u0142ody cz\u0142owiek wyra\u017ca siebie w naturalnym j\u0119zyku zabawy. Pozytywna relacja, kt\u00f3ra rozwija si\u0119 mi\u0119dzy terapeut\u0105 a dzieckiem podczas sesji terapeutycznych, mo\u017ce zapewni\u0107 koryguj\u0105ce prze\u017cycie emocjonalne niezb\u0119dne do wyzdrowienia lub zapewniania wgl\u0105du i rozwi\u0105zywania konflikt\u00f3w wewn\u0119trznych lub dysfunkcyjnych sposob\u00f3w my\u015blenia u dziecka.<\/p>\n\n\n\n
Terapia relacji dziecko-rodzic<\/h2>\n\n\n\n
Dobre relacje mi\u0119dzy dzie\u0107mi a ich rodzicami maj\u0105 zasadnicze znaczenie dla zdrowia psychicznego dzieci. Dlatego w terapii zabaw\u0105 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 po\u015bwi\u0119ca si\u0119 w\u0142a\u015bnie temu zagadnieniu. CPRT\/Filial therapy to specjalny program terapeutyczno-treningowy dla dzieci i rodzic\u00f3w maj\u0105cy na celu zbudowanie i utrwalenie bezpiecznej i \u017cyczliwej relacji mi\u0119dzy nimi. To podej\u015bcie zosta\u0142o opracowane na pocz\u0105tku lat 60 zesz\u0142ego wieku przez ma\u0142\u017ce\u0144stwo psycholog\u00f3w ameryka\u0144skich Bernarda i Louise Guerney. Byli oni przekonani o tym, \u017ce rodzice (lub inni opiekunowie dziecka) po odpowiednim przeszkoleniu mog\u0105 w znacz\u0105cy spos\u00f3b oddzia\u0142ywa\u0107 terapeutycznie na swoje dzieci.<\/p>\n\n\n\n
CPRT\/Filial therapy to bazuj\u0105cy na zabawie program terapeutyczny dla ma\u0142ych dzieci z zaburzeniami przywi\u0105zania, zaburzeniami emocjonalnymi i problemami spo\u0142ecznymi. Podstaw\u0119 programu stanowi za\u0142o\u017cenie, \u017ce bezpieczna relacja dziecko-rodzic jest podstawowym czynnikiem dobrego psycho-fizycznego funkcjonowania dziecka. W tym modelu przeszkoleni przez terapeut\u0119 zabaw\u0105 rodzice ucz\u0105 si\u0119 jak wspiera\u0107 dzieci i budowa\u0107 w nich poczucie w\u0142asnej warto\u015bci. Skuteczniejsze reagowanie na emocjonalne potrzeby dziecka, niezawodne i konsekwentne piel\u0119gnowanie mi\u0142o\u015bci, akceptacji, opieki i bezpiecze\u0144stwa, to umiej\u0119tno\u015bci, kt\u00f3re staj\u0105 si\u0119 gwarancj\u0105 wzrostu i r\u00f3wnowagi ca\u0142ej rodziny.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"http:\/\/wxzccqa.cluster100.hosting.ovh.net\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/terapia-7-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\nSkuteczno\u015b\u0107 partnerstwa terapeut\u00f3w i rodzic\u00f3w zosta\u0142a potwierdzona w ponad 40 kontrolowanych badaniach z udzia\u0142em ponad tysi\u0105ca rodzic\u00f3w. Przeanalizowane w ostatnich dwudziestu latach badania metaanalityczne (Bratton, Ray, Rhine, Jones 2005, oraz Bratton, Landreth, Lin 2010) wskaza\u0142y ponad wszelk\u0105 w\u0105tpliwo\u015b\u0107 skuteczno\u015b\u0107 metody w pracy z dzie\u0107mi do\u015bwiadczaj\u0105cymi trudno\u015bci adaptacyjnych w domu i szkole, dzieci z ca\u0142o\u015bciowymi zaburzeniami rozwojowymi a tak\u017ce dzieci z szerokim wachlarzem internalizacyjnych i eksternalizacyjnych problem\u00f3w behawioralnych (poczucie zagubienia i odosobnienia, impulsywno\u015b\u0107, agresja, zachowania ryzykowne itp.). Terapia ta stanowi nieod\u0142\u0105czny element szkolenia terapeut\u00f3w zabaw\u0105 na ca\u0142ym \u015bwiecie i jest nieodzownym skutecznym narz\u0119dziem, z kt\u00f3rego od lat korzystaj\u0105 rodzice i opiekunowie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Historia, definicja i zastosowania Terapii Zabaw\u0105 \u2013 od XVII wieku do wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci, w Polsce i na \u015bwiecie.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":2,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-8","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pttz.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pttz.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/pttz.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pttz.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pttz.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/pttz.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":352,"href":"https:\/\/pttz.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/8\/revisions\/352"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pttz.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}